Berendrechtonline_________________________________________________________________________

 

De berepaal

( Uit het boek: Antwerpen tussen polder en haven, door LUTGART BREDAEL )

Het schild van Berendrecht werd erkend in december 1840 bij koninklijk besluit. Het is een schild van lazuur beladen met een geplante boom van goud, waaraan een schild goudbeladen en met een kruis van lazuur, gehouden door twee klimmende beren van goud, het geheel staande op een terras van goud. De beren zinspelen op de dorpsbenaming Berendrecht.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

( Uitgave polderheem 1982  )

Op het Solft staat de Berepaal. Men heeft wel eens de neiging hem te betitelen als schandpaal. Hij is echter van een andere soort uit de kleine monumenten: een Groot-Nederlands monument. Immers in 1819 werd het gemeentewapen door Koning Willem I aan Berendrecht toegekend en het inspireerde het gemeentebestuur om het een gestalte te geven onder de vorm van een origineel monument: een zittende beer boven op een kolom en houdende het wapen van Berendrecht tussen zijn poten. Hij werd in 1820 vóór het oude  gemeentehuis opgericht. Maar tijdens de Belgische Omwenteling kwamen opstandelingen van uit Stabroek paal en beer omverwerpen... Beotiërs! De paal verdween onder een laag aarde en de beer werd meegenomen naar Stabroek, waar hij in een varkenshok belande. Omstreeks 1877 kwam de paal weer aan de oppervlakte, toen spelende kinderen hem blootlegden bij het baantje - glijden. Hij lag wel een honderdtal meter van zijn oorspronkelijke basis verwijderd. Toen werd de beer door Stabroek teruggegeven en werd het monument uit het Verenigd Koninkrijk op het Solft geplaatst. Lang heeft de beer niet op de paal gestaan, want na een fuifpartij klom een dorpeling in de paal tot bij de beer en beiden stortten naar omlaag. Toen begon er voor de beer een nieuwe zwerftocht. Hij belandde op de Frederik, waar hij als bescherming dienst deed aan een huisgevel. In 1933 bleken er andere Beotiërs op te dagen, die de paal wegwilden; hij hinderde het verkeer voor... fietsers! Hij ging over in privaat bezit en zeker zou het Groot-Nederlands monument nog enkel op een oude prentkaart te zien geweest zijn, indien C. Adriaenssens, die zich interesseerde aan Berendrecht -getuige zijn uitgave " Geschiedenis en  Merkwaardigheden van Berendrecht " - hem niet ter beschikking van het gemeentebestuur had gehouden, samen met de beer, die hij ook had kunnen terugkrijgen. In 1953 kwam men blijkbaar tot betere gevoelens, want sindsdien staat de berepaal op zijn vertrouwde plaats, op het Solft. In 1957 ontwaakte de beer eens met een doek om zijn kop, met het bordje " ziek ". Een andere maal kon men lezen " Ik ruik stadslucht ". Hij werd het symbool van een gemeenschap die zich verzette tegen het oorspronkelijk plan van havenuitbreiding, waarbij men van gans Berendrecht een havengebied zou maken, een dorp dat zou ingenomen worden door het havendok D 7. Bij de nietigverklaring van dit plan werd een symbolische doodskist met het plan plechtig begraven vóór de paal. Toch heeft de beer moeten berusten in het feit, dat hij in 1958 aan de goede zorgen van Antwerpen werd toevertrouwd.  

E              G